Week 51: Zenmeester Jezus

Zalig Kerstfeest!

Het is mij een genoegen om u als lezer te begroeten op deze eerste Kerstdag, geboortedag van Jezus van Nazareth. De beste Man zou, ervan uitgaande dat de bijbel een juiste interpretatie heeft gemaakt dat Hij op 33-jarige leeftijd is gekruisigd, nu 1988 jaar oud zijn geworden.

Jezus wordt over het algemeen geassocieerd met het gebed, maar de laatste decennia komt steeds meer aan het licht dat Jezus met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid naast het bidden ook mediteerde. Meditatie is mogelijk iets lastiger uit te leggen dan het gebed en misschien wel daarom is er zoveel nadruk gelegd op de dialoog met God, wat we bidden noemen.

In de ontwikkeling van het christendom zijn er overigens vele andere vormen ontstaan die je zowel als bidden, maar ook als mediteren kunt zien. Wat te denken van de concentratie op de rozenkrans waar je bij iedere kraal de aandacht richt op het gebed. Er bestaat meditatie op een stuk tekst wat we lectio divina noemen en dat voornamelijk door monniken werd beoefend. Er is contemplatie waarmee je een onderwerp neemt en daarop focust. En dan is er ook nog meditatio waarbij je mediteert op een Bijbeltekst. Het zijn allemaal vormen waarbij je de aandacht heel specifiek richt. Een jaar of veertig geleden is de christelijke meditatie herontdekt; een mantrameditatie die in de eerste eeuwen van onze jaartelling door de woestijnvaders werd gebezigd en er is het Jezusgebed dat altijd is blijven bestaan in de orthodoxe kerk van het Oosten.

Het christendom, ontstaan vanuit Jezus wiens geboortedag we vandaag vieren, heeft een hele rijke geschiedenis van meditatie in allerlei vormen. Sommigen daarvan zijn heel erg doordrenkt van geloof en worden om die reden nogal eens verworpen, maar andere meditatievormen hebben veel gelijkenis met oosterse tradities in meditatie. Strikt genomen en technisch bezien is er niet zoveel verschil tussen de meditaties, het is de gerichtheid die onderscheidend is. Ben je boeddhist dan is je gerichtheid op de Boeddha; ben je christen dan is je gerichtheid op Jezus of God; ben je moslim dan is je aandacht bij Allah, en ben je gewoon spiritueel nieuwsgierig dan zul je meer op jezelf gericht zijn met de aandacht voor de ademhaling.

Vandaag mediteren we met een knipoog naar Jezus waar Jos Stollman eens een prachtig boekje over heeft geschreven: ‘Zenmeester Jezus’.

Fijne dagen gewenst!